Yêu cầu xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp “sổ đỏ” có đúng luật không?

Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính về đất đai yêu cầu xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp “sổ đỏ” cho hộ gia đình khi làm thủ tục cấp đổi có đúng luật không?

Tôi đang thực hiện thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ). Giấy chứng nhận này được cấp trước đây đứng tên “hộ gia đình”. Trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai yêu cầu gia đình tôi cung cấp giấy xác nhận nhân khẩu tại thời điểm được cấp Giấy chứng nhận, nhằm xác định khi đó trong hộ gia đình có bao nhiêu thành viên để làm căn cứ xử lý hồ sơ.

Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn về tính pháp lý của yêu cầu này, cụ thể:

Pháp luật đất đai hiện hành có quy định bắt buộc phải xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp sổ khi làm thủ tục cấp đổi hay không?
Việc yêu cầu xác nhận nhân khẩu có phải là điều kiện bắt buộc theo luật, hay chỉ là cách làm mang tính nghiệp vụ của cơ quan đăng ký đất đai?
Trong trường hợp không thể xác nhận chính xác nhân khẩu tại thời điểm cấp sổ (do thời gian đã lâu, thay đổi hộ khẩu, mất hồ sơ…), thì cách xử lý đúng quy định pháp luật là gì?

Tôi rất mong nhận được ý kiến trao đổi, phân tích căn cứ pháp lý (Luật Đất đai, nghị định, thông tư, hoặc thực tiễn giải quyết hồ sơ) từ các anh/chị có kinh nghiệm.

Xin cảm ơn và mong được học hỏi thêm từ diễn đàn!

Google Adsense

Về việc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai yêu cầu người dân cung cấp giấy xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, tôi xin trao đổi như sau:

Căn cứ Công văn số 1277/CĐKDLTTĐĐ-ĐKĐĐ ngày 20/9/2024 của Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai – Bộ Tài nguyên và Môi trường, tại Mục 6 đã nêu rất rõ nguyên tắc xử lý hồ sơ đăng ký đất đai trong giai đoạn thực hiện Luật Đất đai năm 2024, cụ thể:

Thứ nhất, các cơ quan giải quyết thủ tục hành chính về đất đai không được yêu cầu người dân nộp thêm giấy tờ mà pháp luật không quy định. Đây là chỉ đạo trực tiếp, mang tính chấn chỉnh thống nhất trong toàn hệ thống đăng ký đất đai.

Thứ hai, đối với Giấy chứng nhận đã cấp cho đại diện hộ gia đình trước ngày Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, thì hộ gia đình đó được tham gia quan hệ pháp luật về đất đai với tư cách nhóm người sử dụng đất có chung quyền sử dụng đất, theo khoản 1 Điều 259 Luật Đất đai 2024.

Đặc biệt, Công văn khẳng định rõ:

“Việc xác định các thành viên có chung quyền sử dụng đất do các thành viên hộ gia đình này tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm trước pháp luật; thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục không quy định nộp giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận về số thành viên của hộ gia đình (nhân khẩu) tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất.”

Như vậy, có thể khẳng định:

Pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc phải nộp giấy xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận khi thực hiện thủ tục cấp đổi hoặc các thủ tục đăng ký đất đai liên quan đến Giấy chứng nhận đã cấp cho hộ gia đình trước đây.
Việc yêu cầu xác nhận nhân khẩu trong trường hợp này là không phù hợp với chỉ đạo của cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, đồng thời đi ngược lại nguyên tắc cải cách thủ tục hành chính và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.
Trách nhiệm xác định thành viên có chung quyền sử dụng đất thuộc về các thành viên hộ gia đình, thông qua sự thỏa thuận và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật, không phải bằng giấy xác nhận hành chính về nhân khẩu.

Từ đó, có thể kết luận rằng:

👉 Yêu cầu người dân cung cấp giấy xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận cho hộ gia đình là không có căn cứ pháp luật, nếu hồ sơ thực hiện đúng thành phần theo quy định và theo tinh thần Công văn số 1277/CĐKDLTTĐĐ-ĐKĐĐ.

Rất mong được tiếp tục trao đổi thêm ý kiến thực tiễn áp dụng tại các địa phương để bảo đảm việc thực hiện Luật Đất đai 2024 được thống nhất và đúng pháp luật.