Hỏi về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

Năm 2014, Công ty chúng tôi có liên danh với Công ty Hoá đại của Nguyễn Đoàn Quốc Việt tham dự gói thầu cung cấp “Trang thiết bị đào tạo nghề” với Sở Giáo Dục Tây Ninh. Thực sự thì gói thầu này không có thật, ông Việt làm giả con dấu của SGD Tây Ninh và làm giả kêu gọi thầu với mục đích để lừa đảo Công ty chúng tôi. Bộ phận trực tiếp làm việc với ông Việt trong vụ này là bộ phận kinh doanh. Công ty đã duyệt chi tạm ứng trước cho ông Việt là 2. 396. 000. 000 (Hai tỷ ba trăm chín mươi sáu triệu). Do Ban Giám Đốc và phòng kinh doanh thiếu trách nhiệm, không tham gia vào việc giao nhận hàng nên không biết gói thầu này là giả và nghe ông Việt nói đã giao hàng xong cho các Trung tâm dạy nghề thuộc Sở Giáo dục tây Ninh.

Vì thế, Công ty tiến hành cho xuất hoá đơn GTGT cho Sở Giáo Dục Tây Ninh. Do phòng kinh doanh thỉnh thoảng mới có được gói thầu nên khi nào có đơn hàng hay thắng thầu đều đem xuống các cửa hàng bán lẻ thuộc công ty xuất giúp. Công ty có yêu cầu Cửa Hàng Hoá Chất (do tôi phụ trách) xuất theo danh mục đã giao hàng cho SGD Tây Ninh. Cửa hàng hoá chất đã xuất 36 hoá đơn GTGT trị giá 532. 854. 000 (Năm trăm ba mươi hai triệu tám trăm năm mươi bốn ngàn). Tôi đã kí vào 36 tờ hoá đơn do Cửa hàng xuất ra. Xin nói rõ, việc xuất hoá đơn như vậy cửa hàng hoá chất và bản thân tôi không có thêm lợi ích nào, chỉ làm theo chỉ đạo của Ban Giám đốc và lĩnh lương hàng tháng. Bản thân tôi không tham gia vào quá trình đàm phán liên danh thầu, không tham gia mua bán các mặt hàng trong danh mục trong gói thầu. Thiết nghĩ, quá trình tôi kí 36 hoá đơn của cửa hàng hoá chất xuất cho SGD Tây Ninh là do chỉ đạo của BGĐ và việc xuất hoá đơn chỉ nhằm kết thúc quá trình kinh doanh, lấy tiền về cho công ty tôi. Nếu không có xuất hoá đơn thì vụ lừa đảo này cũng xảy ra. Xin hỏi tôi có phạm phải tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng không?
 

Mình xin chia sẻ vài góc nhìn để bạn tham khảo thêm. Đây chỉ là quan điểm cá nhân dựa trên thông tin bạn trình bày để bạn tham khảo.

Bạn ký 36 hóa đơn GTGT theo chỉ đạo của Ban Giám đốc, không tham gia đàm phán, không hưởng lợi và không biết gói thầu là giả.

1. Về bản chất hành vi của bạn
Nếu đúng như bạn nói – bạn chỉ thực hiện nghiệp vụ xuất hóa đơn theo phân công, không được thông báo về việc gói thầu là giả, không hưởng lợi, không tham gia vào quá trình liên danh – thì vai trò của bạn là người thực hiện công việc chuyên môn theo chỉ đạo, không có quyết định độc lập về bản chất giao dịch.
→ Điều này rất quan trọng để xác định yếu tố “lỗi”.

2. Về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”
Tội danh này thường áp dụng cho:
– Người có chức vụ, quyền hạn;
– Do thiếu trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ được giao mà gây thiệt hại lớn;
– Và phải có mối quan hệ trực tiếp giữa hành vi thiếu trách nhiệm và hậu quả xảy ra.

Trong trường hợp của bạn:
• Bạn không phải người quản lý quyết định liên danh thầu;
• Không được giao nhiệm vụ xác minh tính hợp pháp của gói thầu;
• Chỉ xuất hóa đơn theo chỉ đạo của cấp trên;
• Không thu lợi cá nhân.

→ Như vậy rất khó để coi bạn là người “thiếu trách nhiệm” khi toàn bộ thông tin đầu vào đều do cấp trên cung cấp và bạn không có thẩm quyền xác minh.

3. Về trách nhiệm của Ban Giám đốc và phòng kinh doanh
Từ thông tin bạn nêu, có thể thấy:
– Họ là bộ phận làm việc trực tiếp với ông Việt;
– Họ quyết định tạm ứng tiền;
– Họ xác nhận đã giao hàng;
– Họ yêu cầu xuất hóa đơn.

Những hành vi này mang tính quyết định và tạo điều kiện trực tiếp cho việc lừa đảo xảy ra.

4. Về phần bạn
Việc ký hóa đơn theo phân công và không biết đó là hồ sơ giả thường được xem là:
• Hành vi mang tính nghiệp vụ;
• Không có yếu tố vụ lợi;
• Không mang tính quyết định trong toàn bộ vụ việc.

Do đó, trong thực tế giải quyết án, những người trong vị trí như bạn hiếm khi bị xem là chủ thể của tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, trừ khi có chứng cứ chứng minh bạn biết sai phạm mà vẫn làm.

* Gợi ý cho bạn
• Nên chuẩn bị hồ sơ chứng minh quá trình công tác, quyết định phân công nhiệm vụ, email/biên bản chỉ đạo việc xuất hóa đơn.
• Làm rõ rằng bạn không tham gia đàm phán, không có thẩm quyền xác minh gói thầu.
• Chứng minh bạn không hưởng lợi gì từ vụ việc.

=> Dựa trên thông tin bạn cung cấp, rất khó để xem bạn là người phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, để chắc chắn, bạn nên nhờ luật sư xem toàn bộ hồ sơ để có ý kiến cụ thể hơn.

Chúc bạn sớm giải quyết được mọi việc!